Tüketici Olarak Haklarınız

^{·         Temel Ihtiyaçlarinizin Karşılanması Hakkı
Insan olmanizdan kaynaklanan ve yasaminizi sürdürebilmeniz için gereken gida maddesi tüketebilme, barinma, giyinme, kusanma her türlü hizmetten yararlanma gibi temel ve asgari ihtiyaçlari isaret eden haklardir.}

^{·         Güvenlik ve Güven Duyma Hakkı
Günümüz sartlarina bagli olarak yasaminizi sürdürebilmeniz ve saglinizi korumaniz açisindan tehlikeli ve zararli olabilecek her çesit ürüne, hizmete, her ölçekteki üretim, süreç, metod ve prosedüre, araci ve satici isletmelerin potansiyel ve/veya fiili tehlike dogurabilecek icraat ve risklerine karşı korunma hakkınızı ifade eder.}

^{·         Bilgi Edinme Hakkı
Tüketici olarak isabetli karar verebilmeniz için yeterli, doğru, güncelliği açısından geçerli bilgi sahibi olma hakkımızdır.
Seçme Hakkı Rekabetçi fiyatlarla size karsilastirilabilir niteliklere sahip çok çesit ürün ve hizmetin sunulmasinin yani sira; çok çesitlilik olmasa bile belirli alanlarda kabul edilebilir fiyat, yeterli kalite ce servis garantisi gibi unsurlari içeren alternatifsiz birakilmama hakkinizdir.
Sesinizi Duyurma (Temsil Edilme) Hakkı Bu hakkın kapsamında, siyasi otoritenin sosyoekonomik politikalarını olusturmasında dikkate alınmanız, etkili olmanız, kamu kuruluslarının yani sıra işletmelerde ve onları bir araya getiren meslek kuruluslarında temsil edilmeniz gerektiginde buralarda yer almanız, isletmelerin değişik etkinliklerinde (tüketici panelinden yeni ürün gelistirme çalismalarina kadar) rol oynayip görüs ve istek bildirebilmeniz bulunmaktadır.}

^{·         Zararınızın Karşılanması Hakkı
Zarardan veya ihmalden kaynaklanan magduriyetinizin giderilmesi hakkıdır. Bu hakkın kapsamında, kusurlu malların iadesi, değiştirilmesi, bu olanaksızsa bedelinin iadesinin sağlanması, kusurlu hizmetlerin kusurlarının giderilerek yenilenmesi, hukuki temellere dayanılarak tazminat ödenmesi hakkının düzenlenmesi, resmi kuruluslarca hukuki ve moral desteğinin sağlanması gibi unsurlar yer almaktadır.
Eğitilme Hakkı Bu hak, sorumlu ve bilinçli bir tüketici olabilmenize katkıda bulunmak amacıyla her seviyedeki eğitim-öğretim kurumlarında bilgilendirme ve eğitilme, ayrıca sosyal organizasyonlar be basın-yayın organları aracılığı ile ilgili konularda aydınlatma, bilgilendirme gibi unsurları içermektedir.}

^{·         Sağlıklı Bir Çevreye Sahip Olma Hakkı
Yaşamınızın kalitesini arttıracak fiziki bir çevreye sahip olabilme ve her türlü çevresel tehlikeden korunma hakkınızdır}

Tüketicinin Korunması Kanunu

 

23 Şubat 1995 tarihinde TBMM’de kabul edilen 4077 Sayılı “Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun”, ekonominin gereklerine ve kamu yararına uygun olarak, tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı önlemler almaya, tüketicilerin kendilerini korumaya yönelik girişimlerini özendirmeye ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri desteklemeye ilişkin hususları düzenliyor.

·         Kanuni Haklarımız Ayıplı Mal ve Hizmet
Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda belirtilen, satıcı tarafından vaat edilen standardında saptanan niteliğe veya miktarına aykırılıklardan, kullanım amacı bakımından değerini veya beklediğiniz yararları azaltan ya da ortadan kaldıran eksikliklerden birini taşıması durumunda bu mal veya hizmet ayıplıdır. Satın aldığınız ürün ayıplı çıktığında teslim tarihinden itibaren 15 gün içinde satıcıya başvurarak değiştirme, bedelinin iadesi, ücretsiz onarımı, ayıbın neden olduğu değer kaybının ürün bedelinden indirimi seçeneklerinden birini talep edebilirsiniz. Satın aldığınız malın ayıbı gizli nitelikte ise hakkınızı aramak için kanuni süre 2 yıldır.

·         İndirimli Satışlar
İndirimli satışlarda, malın alış veya imalat fiyatıyla indirimli satış fiyatının da etikette ya da fiyat listelerinde gösterilmesi zorunludur.

·         Taksitli Satışlar
Taksitli satışlardan doğan borçlarınızın tamamını veya bir kısmını önceden ödeme hakkına sahipsiniz. Bu durumda satıcı ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür. Mal veya hizmetin, satıcı ile aranızda yazılı olarak belirlenen toplam satış fiyatı hiçbir şekilde arttırılamaz.
Kampanyalı Satışlar Bu tür satışlarda ilan ve taahhüt edilen mal veya hizmetle ilgili olarak; teslimatın zamanında yapılmaması, fiyat, nitelik ve miktarında sözleşmeye aykırı davranılması gibi durumlarda satıcı, bayi, acente, temsilci, imalatçı, üretici, ithalatçı birlikte ve zincirleme olarak sorumludur.

·         Kapıdan Satışlar
Satıcının evinize veya işyerinize gelerek yaptığı satıştan sonra 7 gün içinde malı hiçbir gerekçe göstermeden reddetme hakkına sahipsiniz. Bu durumda satıcı, almış olduğu bedeli ve sizi borç altına sokan her türlü belgeyi 10 gün içinde iade etmekle yükümlüdür.

·         Garanti Belgesi
Bakanlıkça belirlenen sanayi mallarının garanti belgesi ile satılması zorunludur. Garanti süresi malın teslim tarihinde başlar ve en az 1 yıl yıldır. Satıcı, garanti süresi içinde arızalanan malı hiçbir ücret talep etmeden onarma ile yükümlüdür.
Garanti süresi içinde sürekli arızalar nedeniyle maldan yararlanılamaması durumunda tüketici malın yenisi ile değiştirilmesini talep edebilir. Satıcı bu talebi reddedemez.

·         Tüketici Kredisi
Banka ve benzeri finans kuruluşları, tüketiciye sözleşme vermek zorundadır. Sözleşme süresi içinde kredi şartları tüketici aleyhine değiştirilemez. Tüketici, kredisinden doğan borçların tamamını veya bir kısmını önceden öderse, banka gerekli faiz ve komisyon indirimini yapmakla yükümlüdür.

·         Tanıtma ve Kullanım Kılavuzu
Bakanlıkça belirkenen, gerek yurtiçinde üretilen, gerekse ithal edilen sanayi mallarının bakım, onarım ve kullanımını belirten Türkçe tanıtım ve kullanma kılavuzlarıyla birlikte satılması zorunludur.
Servis Hizmetleri İthalatçı ve imalatçılar, sattıkları sanayi malları için o malın bakanlıkça belirlenen kullanım ömrü süresince bakım, onarım ve servis hizmetlerini yürütecek istasyonları kurmak ve yeterli teknisyen kadrosuyla yedek parça stoğu bulundurmak zorundadır. Mevzuat gereği sanayi mamülü ithal eden firmalar, yetkili servis kurmak ve bunun için TSE’den Hizmet Yeterlilik Belgesi almak mecburiyetindedir.
Tüketici, mağdur olmamak için TSE Hizmet Yeterlilik Belgeli yetkili servisleri tercih etmeli ve gerektiğinde servislerden yetkili olup olmadıklarına dair belge / kimlik istemelidir.

Bir Sorunla Karşılaştığınızda Ne Yapmalısınız?

 

Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 22. maddesi gereği her il ve ilçe merkezinde Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri kurulmuştur. Bu heyetler, tüketiciler ile satıcılar arasında ayıplı mal ve hizmetlerden doğan anlaşmazlıklara bakmakla görevli ve yetkilidir. Herhangi bir sorunla karşılaştığınızda, mal veya hizmeti satın aldığınız satıcının bulunduğu ilçedeki Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’ne başvurabilirsiniz.

Kapıdan satışlardaki anlaşmazlıklarda ise tüketicinin bulunduğu yerdeki Hakem Heyeti’ne başvurulur. Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri başvurunuzu en geç 1 ay içinde ücretsiz olarak değerlendirir ve karara bağlar.

Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri’nin vereceği kararlar Tüketici Mahkemeleri’nde kanıt olarak ileri sürülebilir. Uyuşmazlık konusu mal veya hizmet bedeli beş Milyon TL’yi aşmıyorsa, Hakem Heyetlerince verilmiş bir karar olmadan Tüketici Mahkemelerine başvurulamaz.

Alışverişinizi Bilinçli Yapın Karlı Çıkın

İhtiyaçlarınızı doğru belirleyip bir liste ve bir harcama planı hazırlayın.
Öncelik sırasına göre alışveriş yapın.
Alışveriş için en uygun zamanı belirleyin.
Mağazaların tenha olduğu gün ve saatleri seçin.
Kimi malların farklı fiyat dönemleri vardır.
Özellikle mevsimlik malların fiyatlarının mevsim sonunda düştüğünü göz önünde bulundurun.
Satın alacağınız ürünü ve koşullarını iyi inceleyebilecek kadar kendinize alışveriş zamanı ayırın.
Aç, yorgun ve hastaysanız, keyfiniz yoksa alışverişe çıkmayın.
İyi bir piyasa araştırması yapın.
Satın alacağınız ürünün fiyat ve kalitesini başka markaları da gözönünde bulundurarak karşılaştırın.
Alışveriş listenizin dışına çıkmamaya gayret edin.
Alacağınız ürünün etiketini mutlaka okuyun.
Satıcılardan sattıkları mallara ilişkin bilgi edinmeye çalışın, yerine göre pazarlık yapın.
Satın alacağınız malın çeşidine göre kullanım ve bakım özelliklerini öğrenin.
İndirimli satışların çekiciliğine kapılıp ihtiyacınız olmayan ya da az kullanacağınız malları satın almayın.
İndirimli satışlarda malın modeli eski, serisi bitmiş, defolu veya bozuk olabileceğini aklınızdan çıkarmayın.
Tartı ve ölçü aletlerinin kullanımına dikkat edin.
Üreticisi belli olmayan malları satın almayın.
Taksitli satışlarda taksit şartlarını, ödeme vadelerini ve diğer yükümlülükleri iyice öğrenin.
Kapınıza gelen satıcılardan alışveriş yapmamaya çalışın.
Ürünü kontrol etmeden satın almayın. Senetleri teslimattan sonra imzalayın.
Sözleşmeleri çok dikkatli okuyun.
Özellikle küçük punto ile basılmış satırlarda zarar görebileceğiniz yükümlülükler üstlenebileceğinizi unutmayın.
Satın alacağınız malın garanti belgesini, tanıtma kataloğunu, etiket ve ambalajını dikkatle inceleyin.
İade ve değiştirme yapılıp yapılmadığını öğrenin.
Alışverişlerinizde yüksek kaliteli, TSE’den belgeli malı tercih edin.

·         Dayanıklı Tüketim Malları Satın Alırken
Satın almaya karar vermeden önce modelleri inceleyin.
Mutlaka ihtiyacınıza uygun olanı seçin.
Firmanın yaygın ve etkin bir servis teşkilatına sahip olup olmadığını araştırın.
Satıcıdan, malın fiyatının dışında taşıma veya servis ücreti adı altında ek ödeme yapıp yapmayacağınızı öğrenin.
Garanti belgesinin neleri içerdiğine dikkat edin.
Malı satın aldıktan sonra garanti belgesini satıcı firmaya ya da yetkili servise mutlaka imzalattırın.

·         Gıda Maddelerini Satın Alırken
Açık, ambalajsız gıda maddelerini satın almamaya özen gösterin.
Gıda maddeleri ve ilaçların üretim ve son kullanma tarihine, ürünün veya ambalajının bozuk olup olmadığına dikkatle bakın.

·         Alışveriş Bittikten Sonra
Aldığınız malın kullanma ve bakım talimatını dikkatle okuyun.
Alışveriş sırasında verilen makbuzları, fatura ve garanti belgesini saklayın.
Satın aldığınız mal ayıplı ise ilk önce satın aldığınız yere başvurun.
Anlaşmazlık halinde şikayetçi olmaktan çekinmeyin.
Gündelik hayatımızda karşılaştığımız sorunlarla kararlı bir şekilde mücadele etmenin, ortak yaşama kültürümüzü geliştiren en önemli unsur olduğunu sakın unutmayın.

Standardizasyon

Herhangi bir faaliyette bulunan bütün tarafların katkı ve işbirliği ile ekonomik bir fayda sağlamak üzere belirli kurallar koyma ve bu kuralları uygulama işlemine standardizasyon denir. Standardizasyon çalışması sonucunda ortaya çıkan belge, döküman ve esere ise standart adı verilir. Yalnızca Türk Standartları tarafından kabul edilen standartlar, Türk Standardı’dır.

·         Üreticiye Faydaları
Üretimin belirli plan ve programlara göre yapılmasına yardımcı olur.
Uygun kalite ve seri imalata imkan sağlar.
Kayıp ve artıklar en az seviyeye iner.
Verimliliği ve hasılatı arttırır.
Depolamayı ve taşımayı kolaylaştırır, stokların azalmasını sağlar.
Maliyeti düşürür.

·         Ekonomiye Faydaları
Kaliteti teşvik eder, kalite seviyesi düşük üretimle meydana gelecek emek, zaman ve hammadde isarfını ortadan kaldırır.
Sanayiyi belirli hedeflere yöneltir. Üretimde kalitenin gelişmesine yardımcı olur.
Ekonomide arz ve talebin dengelenmesine yardım eder.
Yanlış anlamaları ve anlaşmazlıkları ortadan kaldırır.
İhracatta ve ithalatta üstünlük sağlar.
Yan sanayi dallarının kurulmasını ve gelişmesini sağlar.
Rekabeti geliştirir.
Kötü malı piyasadan kovar.

Tüketiciye Faydaları
Can ve mal güvenliğini korur.
Karşılaştırma ve seçim kolaylığı sağlar.
Fiyat ve kalite yönünden aldanmaları önler.
Ucuzluğa yol açar.
Ruh sağlığını korur, stresi önler.
Tüketicinin bilinçlenmesinde etkin rol oynar.

·         İşaretleri Tanıyormusunuz?
TSE Markası Bir ürünün üzerinde veya ambalajında TSE markası varsa, o ürün ilgili Türk Standardı’na uygun olarak üretilip piyasaya sunulmuştur.

·         TSEK Markası
TSEK markası, henüz Türk Standardı hazırlanmamış malların üzedrinde veya ambalajında bulunur. Bu ürünlerin ululslararası veya diğer ülkelerin standartlarına ya da Türk Standartları Enstitüsü tarafından kabul edilen teknik özelliklere uygun olarak üretilip piyasaya sunulduğunu gösterir.

·         TS İşareti
TS işareti yanında yer alan sayı (örneğin: TS4600), o ürünün TSE tarafından belgelendirildiği anlamına gelmez. Üretici firmanın, ürününü Türk Standartları’na uygun olarak ürettiğine ilişkin beyanıdır. TSE tarafından herhangi bir garanti sözkonusu değildir.

·         Hizmet Yeterlilik Belgesi
Hizmet üreten sektörlerde, işyerleri, kurum veya kuruluşların verdiği hizmetlerin kalitesinin ve yeterliliğinin ilgili Türk Standartları’na veya belirlene diğer kriterlere uygunluğunu kanıtlayan belgedir. Bu belge, tüketiciye verilecek hizmetlerin yanı sıra o işyerinin mevzuata uygunluğunu, olanaklarının yeterliliğini gösterir.

·         Çevre Yönetim Sistem Belgesi
Çevre; faaliyet, ürün ve hizmetlerin çevre üzerindeki etkilerini kontrol altında tutmak, çevreyle ilgili icraat ve başarıların değerlendirilmesi amacıyla çevreye yönetim standartları, ekonomik ve çevreye yönelik amaçlarına ulaşabilmeleri konusunda kuruluşlara yardımcı olmak için, yönetim gerekleriyle bütünleştirilmiş olan etkin bir çevre yönetim sisteminin başlıca unsurlarını sağlama niyetiyle düzenlenmiştir.

Barkod Nedir?

      Barkod (çizgi kod), başta bakkaliye olmak üzere hemen her türlü malın numaralandırılmasında kullanılmaktadır. Sistemde, bir üreticinin her bir ürününün belirli bir numarası vardır. Bu rakamlar, paralel çizgiler ve farklı genişlikte boşluklar serisi ile çizgi kod işaretleri olarak genellikle ambalaj üzerine basılır. Sistem, kaynağına ve geldiği yere bakılmaksızın her tür ticari eşyanın belirli bir şekilde tanımlanmasını garanti eder. Böylece malların serbest dolaşımına yardımcı olur.

·         CE İşareti
CE işareti; Avrupa Birliği ülkelerinde malların serbest dolaşımının gerçekleşmesi amacıyla Yeni Yaklaşım Direktifleri ve Küresel Yaklaşım Politikaları çerçevesinde 1989 yılından itibaren ürünlerde yer almaya başlayan resmi bir işarettir ve bütün AB ülkelerinde geçerlidir.

Bu işaret, direktif kapsamındaki mamullerin; kişilerin, hayvanların, malların güvenliğini tehlikeye sokmadığının, çevreye zarar vermediğinin ve tüketiciyi koruduğunun üretici tarafından beyan edildiğini belirtir.

CE işareti kesinlikle bir kalite markası değildir. TSE veya TSEK markası yerine kullanılamaz.

·         Kalite Nedir?
Kalite, bir ürün veya hizmetin belirlenen veya olabilecek ihtiyaçları karşılama kabiliyetine dayanan özelliklerin toplamıdır.

Bir ülkenin kalkınmışlık düzeyinin en inandırıcı kanıtı, kuşkusuz ürettiği mal ve hizmetin kalitesidir. Birçok farklı tanımı bulunan kalite, TS-EN-ISO 9000 Kalite Standartları Serisi’nde “Amaca uygunluk ve kullanımda güvenlik” şeklinde tanımlanmıştır.

·         ISO 9000 Nedir?
Kalite konusunda ülkemizde ulusal ve uluslararası kuruluşlar faaliyet göstermektedir. Bunlar başta ISO 9000 ve Toplam Kalite Yönetimi olmak üzere kalite ve ilgili konularda eğitim, danışmanlık ve ISO 9000 Kalite Sistem Belgelendirmesi hizmetleri vermektedir.ISO 9000 Standardı, 1987 yılında Uluslararası Standart Kuruluşu’nca (ISO), uluslararası standart olarak onaylayıp yayınlanan ve halen AT ülkelerinde uygulanmakta olan bir Uluslararası Kalite Standartları Serisi’dir.

·         ISO 9000 Standartları Serisi
TS-EN-ISO 9000-1 : Kalite Yönetimi ve Kalite Güvencesi Standartları Kısım 1 – Seçim ve Kullanım Kılavuzu.
TS-EN-ISO 9000-3 : Kalite Yönetimi ve Kalite Güvencesi Standartları Kısım 3 – TS-ISO 9001’in yazılım tasarımı, geliştirilmesi, tedariki, yüklenmesi ve bakımının sağlanması için uygulama kılavuzu.
TS-EN-ISO 9000-4 : Kalite Yönetimi ve Kalite Güvencesi Standartları Kısım 4 – Program yönetimi kılavuzu.
TS-EN-ISO 9001 : Kalite Sistemleri – Tasarım / geliştirme, üretim, tesis ve serviste kalite güvencesi modeli.
TS-EN-ISO 9002 : Kalite Sistemleri – Üretim, tesis ve serviste kalite güvencesi modeli.
TS-EN-ISO 9003 : Kalite Sistemleri – Son muayene ve deneylerde kalite güvencesi modeli.
TS-EN-ISO 9004-1 : Kalite Yönetimi ve Kalite Sistemi elemanları Bölüm 1 – Kılavuz.
TS-EN-ISO 9004-4 : Kalite Yönetimi ve Kalite Sistemi elemanları Bölüm 4 – Kalite iyileştirme kılavuzu.

Bu standartlar, ürün ve hizmet veren kuruluşlar ve onların müşterileri tarafından bir sözleşme şartı olarak veya kuruluşta kaliteye önem verildiğini ve kalite şartlarının karşılanabileceğini müşteriye kanıtlayacak kalite sisteminin kurulması, yazılı hale getirilmesi ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla kullanılmaktadır.

Başvurabileceğiniz Telefonlar

·         Türk Standartları Enstitüsü
Tel (312) 418 01 41
Faks (312) 425 43 50

·         Türk Standartları Enstitüsü
Tel (212) 252 43 10
Faks (212) 249 57 99

·         İstanbul Valiliği 179 Alo Valilik Hattı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi 153 Alo Beyaz Masa Hattı
Tel (212) 512 55 00

·         İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Tel (212) 513 70 85
Zabıta Tüketici Bürosu Faks (212) 514 02 69
İstanbul Ticaret Odası Tel (212) 511 05 65 – 511 41 05

·         Tüm Tüketicileri Koruma Dern.
Tel (212) 525 68 32

·         Tüketiciyi Koruma Derneği
Tel (216) 349 85 10

·         Zonguldak Valiliği
Tel (372) 253 50 60